چکیده:
هدف از بررسیهای به عمل آمده در حوزه تبلیغات بانکی در رسانهها، صرفا ارائه الگوهای موفق و مبتنی بر مبانی علمی و بررسی چرایی نمونههای نه چندان موفق است. بانکها برای توسعه کسبوکار خود، با محدودیت منایع روبرو هستند و به راحتی میتوانند فرآیندها و روشهای مقرون به صرفه شناسایی کرده و از این طریق تامین خواست مشتریان را محقق سازند.
مقدمه:
چرا مهندسي؟ چرا ارزش؟ و چرا مهندسي ارزش؟ چه قرابتي بين مهندسي و ارزش وجود دارد و چه ارتباطي بين مهندسي ارزش و صنعت ديده مي شود؟ واژه هاي مهندسي، ارزش و صنعت روزانه و بارها بر زبان ما جاري مي شود. امروزه تركيبات مختلفي از واژه هاي مهندسي مانند مهندسي مجدد، مهندسي بازار و غيره نيز كاملاً رايج و معمول است و در محاوره و متون علمي بسيار يافت مي شـود. شايد مهندسي به تنهايي يادآور ماشين آلات، كارخانجات و به طور كلي صنعت باشد، اما آيا هيچ گاه انديشيده ايم كه مهندسي مثلاً چه قرابتي با بازار دارد؟ به راستي مهندسي به چه معناست؟ واژه نامه ها، مهندسي را به طور كلي با معناي محاسبه تعيين مي كنند و مهندس يعني محاسب. پس مهندسي ارزش را مي توان به تعبيري محاسبه ارزش دانست، اما ارزش در صنعت، در سازمان و در پروژه به چه معناست؟ آيا هدف هر توليدي اعم از كالا يا خدمات، افزودن ارزش و يا به تعبيري ايجاد ارزش افزوده است؟ اگر در پاسخ مثبت اين سوال اتفاق نظر داشته باشيم، آنگاه مهندسي ارزش و مفهوم آن رفته رفته پررنگ تر مي شود.
ارزش (VALUE) :
اصطلاح ارزش براي مفاهيم مختلف كاربرد دارد و ممكن است با قيمت پولي و يا هزينه مورد سوء تعبير قرار گيرد. ارزش يك محصول از ديدگاه فروشنده و خريدار متفاوت است و حتي ممكن است استفاده كننده هاي مختلف بين مفهوم آن اختلاف نظر داشته باشند. به عنوان مثال، ارزش يك پيچ گوشتي از ديد يك مكانيك با خانم خانه دار متفاوت است.به طور معمول هنگام بحث از ارزش شش سطح متفاوت از ارزش وجود دارند:
1 - اقتصادي، 2 - اخلاقي ، 3 - اجتماعي ، 4 - مذهبي ، 5 - قضائي ، 6 - زيبايي شناختي.
تکنیکهای مختلف برای محاسبه ارزش
ارزش=محصول / پول
ارزش=عملکردغیرضروری +عملکردضروری / هزینه
ارزش=کاربرد+اعتبار / بها
درصورتی که عملکرد تغییر نکند؛ارزش باهزینه نسبت معکوس دارد.
همچنین افزایش درارزش لزوما کاهش درهزینه به همراه ندارد؛چراکه باافزایش عملکردنیز به شرط اینکه توسعه یا بهبود عملکرد مطلوب باشد می توان به این نتیجه رسید.
مهندسي ارزش يك كوشش سازمان يافته براي تحليل عملكرد سيستم ها، تجهيزات، خدمـــات و موسسات به منظور نيل به عملكرد واقعي با كمترين هزينه در طول عمر پروژه است كه سازگار با كيفيت و ايمني مورد نظر باشد. مهندسي ارزش يك روش بسيار مهم براي مصرف بهينه بودجه تخصيص داده شده است.
ارزش بسيار ساده و در عين حال بسيار پيچيده است. زيرا چيزي است كه مشتري طلب مي كند. ميلر و هايمان يك پندكليدي ارائه كردند: هيچ كس يك محصول را خريداري نمي كند. مشتريان هميشه كالایي را مي خرند كه فكر مي كنند كاری براي آنها انجام خواهد داد. به عبارت ديگر مردم به صداي با كيفيت اهميت مي دهند.
مهندسی ارزش= تجزیه وتحلیل عملکرد + تعیین عملکرد واقعی + با حداقل هزینه
معرفي مهندسي ارزش
مهندسي ارزش(Value Engineering)، تلاشي است سازمان يافته كه با هدف بررسي و تحليل تمام فعاليتهاي يك طرح، )از زمان شكلگيري تفكر اوليه تا مرحله طراحي و اجرا و سپس راه اندازي و بهره برداري( انجام مي شود و به عنوان يكي از كارآمدترين و مهم ترين روشهاي اقتصادي در عرصه فعاليتهاي مهندسي، شناخته شده است.
مهندسي ارزش در چهارچوب مديريت پروژه، ضمن اينكه به تمام اجزاي طرح توجه مي كند، هيچ بخشي از كار را قطعي و مسلم نمي داند. هدف مهندسي ارزش، زمان كمتر براي رسيدن به مرحله بهره برداري بدون افزودن بر هزينه ها يا كاستن از كيفيت كار است.
افزايش پيوسته هزينه هاي اجرايي و توسعه روز افزون فن آوري، حذف آن بخش از هزينه ها را كه نقشي در ارتقاي كيفيت ندارند و از لحاظ اجرايي نيز غير ضروري مي باشند، الزامي ساخته است. به كارگيري مهندسي ارزش در پروژه هاي اجرايي با توجه به پيچيدگي كارها به ويژه در طرحهاي بزرگ اجرايي، مي تواند به ابزار بي چون و چراي مديريت در كنترل هزينه ها تبديل شود. هدف اين روش، از ميان برداشتن يا اصلاح هر چيزي است كه موجب تحميل هزينه هاي غير ضروري مي شود، بدون آنكه آسيبي به كاركردهاي اصلي و اساسي طرح وارد آيد. مهندسي ارزش، مجموعه اي متشكل از چندين روش فني است كه با بازنگري و تحليل اجزاي كار، قادر خواهد بود، اجراي كامل طرح را با كمترين هزينه و زمان تحقق بخشد. هزينه طرح در اين مقوله نه فقط هزينه هاي طراحي واجرا بلكه هزينه هاي مالكيت شامل بهره برداري، تعميرونگهداري وهزينه هاي مصرف شده در سراسر دوره عمر مفيد طرح را نيز شامل مي شود. روشهاي مهندسي ارزش مي تواند موجب اصلاح و ارتقاي كيفيت فرايندهاي توليد صنعتي و انجام طراحي هاي جديد در هر مرحله از يك پروژه اجرايي گردد. برخلاف آنچه كه در صنايع توليدي مرسوم است و مي توان يك روش اصلاحي را همواره در مراحل بعدي توليد يك محصول خاص نيز اجرا كرد، در پروژه هاي ساختماني كه هر سازه داراي شرايط ويژه اي است، حدود به كارگيري يك روش اصلاحي مهندسي ارزش، محدود به همان پروژه است گذشته از اين، امكانات صرفه جويي در هزينه هاي يك پروژه اجرايي نيز در مراحل مختلف آن تفاوتهاي بسيار پيدا مي كند. با آنكه روش مهندسي ارزش را مي توان در تمام مراحل يك پروژه اجرايي به كارگرفت، بيشترين مزاياي آن زماني حاصل مي شود كه در نخستين مراحل برنامه ريزي و طراحي به كار گرفته شود. نوآوري و جنبه هاي كاربردي مهندسي ارزش، اين روش را از روشهاي سنتي و متعارف كاهش هزينه ها، متمايز مي گرداند. روشهاي سنتي كاهش هزينه ها، عموماً از تجربيات گذشته، نگرشها و عاداتي كه جنبه تكرار به خود گرفته است، تبعيت مي كند و اثري از خلاقيت در آنها ديده نمي شود. مهندسي ارزش برعكس، اطلاعات، شناسايي عرصه هاي مشكل دار، پيشنهاد و تدوين روشها و طرحهاي ابتكاري، پرورش انديشه هاي نو و تلفيق همه جانبه ديدگاههايي را كه قرار است توصيه شود، مطرح مي سازد.
از سال 1961 كه لارنس مايلزدر كتاب"ًروش هاي فني تحليل و مهندسي ارزش" ،تحليل ارزش را همچون ديدگاهي خلاق و سازمان يافته در جهت شناسايي و حذف هزينه هاي غير ضروري ، تعريف كرد تا سال 1995 كه ساكسنا و كريشنان كتاب" مهندسي ارزش در مديريت پروژه"ً را منتشر نمودند ، مهندسي ارزش به صورت يك روش فني پذيرفته شده در فعاليتهاي طراحي و اجرايي در بيشتر كشورها تثبيت گرديد و رسميت يافت ، به طوري كه بسياري از دست اندركاران عرصه هاي اجرايي به ويژه طراحان ، پيمانكاران و كارفرمايان با مفاهيم و روش هاي فني مهندسي ارزش آشنا شدند .
سير تاريخي مهندسي ارزش
"تحليل ارزش" به صورت يك روش فني ويژه ، در سال هاي پس از جنگ جهاني دوم صورت گرفت . كار طراحي و تدوين اين روش به دستور هنري ارليچر(Henry Erlicher ) معاون فني بخش خريد هاي شركت جنرال الكتريك آغاز شد . وي معتقد بود كه برخي از مواد ومصالح وطرحهاي جايگزين، كه به طور ضروري و به علت كمبود هاي زمان جنگ به كار گرفته مي شدند داراي عملكرد بهتر با هزينه كمتر هستند . به دستور او در داخل شركت و به منظور ارتقاي كارايي توليد از طريق تامين مواد ، مصالح وروشهاي جايگزين براي مواد و مصالح پرهزينه ، كوشش همهجانبه اي به عمل آمد . در سال 1947 اين وظيفه برعهده لارنس مايلزLawrence D.Miles) )مهندس ارشد شركت جنرالالكتريك نهاده شد . مايلز در مورد روش ها و فنون موجود به پژوهش پرداخت و از برخي روشهاي مرسوم به صورت تلفيقي با روش مرحله به مرحله خويش براي تحليل ارزش بهره گرفت . مايلز كه مبتكر و بنيانگذار مهندسي ارزش بهشمار مي رود ، يك روش رسمي رابه اجرا درآورد كه در جريان آن چندين گروه از كاركنان شركت ، عملكرد محصولات توليدي شركت جنرال الكتريك را بررسي ميكردند . آنان به اتكاي روشهاي خلاق گروهي و بدون افت كارايي محصول ، تغييراتي در محصولات شركت بوجو د آوردند و هزينه هاي توليد را كاهش دادند. روش" تحليل ارزش" به عنوان يك استاندارد در شركت جنرال الكتريك پذيرفته شد و به تدريج شركتهاي ديگر و برخي سازمان هاي دولتي نيز اين رو ش جديد را به عنوان ابزاري براي كاستن از هزينههاي خود به كار بستند . نتيجه اين شدکه روش وتکنيک" مهندس ارزش" به وجود آمد.
نقاط عطف درمهندسی ارزش:
سال 1947 به طوررسمی برنامه تحلیل ارزش درشرکت جنرال موتور آمریکا به وجودآمد.مطالعه درابتدایک برنامه یک نفره بود.سال 1952 آقای میلز اولین سمینارتحلیل ارزش رابرگزارنمود.درآن زمان نتایج کار،یک موضوع سری برای شرکت بود.سال 1954 نیروی هوایی امریکا این مفهوم رابرای بهبودهزینه طراحی درسازمان خودبانام مهندسی ارزش به کارگرفت.سال 1956 واترویلت آرسینال تحت نظارت نیروی نظامی آمریکا برنامه مهندسی ارزش رادرکارخودشروع کرد.
سال 1958 آقای میلزبه دریافت بزرکترین نشان افتخارنیروی دریایی(هدیه ای که نیروی دریایی به افرادخدمتگذارمی دهد) نایل آمد.سال 1959 گزارش مخصوص شماره475درتارخ سیزدهم جولای که به داستان موفقیت شرکت جنرال موتور می پردازد،منتشرشد.جامعه مهندسین ارزش آمریکا (SAVE) درواشنگتن تاسیس شد.این سازمان برای اتحادمنهدسین ورشد این حرفه تاسیس گردید.سال 1961 بندهای آیین نامه قرارداد مهندسی ارزش درارتش آمریکاتصویب شد.این آیین نامه درموردایجادانگیزه های مشترک درقراردادهای مهندسی ارزش برای کاهش هزینه می باشد.سال 1962 وزارت دفاع آمریکا به کارگیری مهندسی ارزش رادرقراردادهای بیش ازصدهزاردلاراجباری کرد.شرکت مهندسی ارزش بامسوولیت محدوددرلندن تاسیس شد.سال 1963 شرکت کشتیرانی آمریکا استفاده ازمهندسی ارزش رادرقراردادهای خودموردتوجه قرارداد.سال 1964 نیروی زمینی ارتش آمریکابرنامه مهندسی ارزش رادرکارخودشروع کرد.سال 1965 جامعه مهندسین ژاپن (SJVE) یک کمیته داوطلبانه تسکیل داد.شرکت مهندسی بامسوولیت محدود دراسترالیاتاسیس شد.سال 1966 پنجمین نشست سالانه (SJVE) وابسته به جوامع خارج آمریکاوهمچنین انجمن بین المللی (SJVE)تشکیل شد. وزیر دفاع وقت آمریکا آقای (Rudy Kemper) اولین مهندس ارزش باتجربه رابه رهبری یک گروه منصوب نمود.
سال 1967 کمیته های کاری شروع به کارکردند. درکانادا-جامعه مهندسین ارزش دراسکاتلند-انجمن مهندسین ارزش انجمن مهندسین ارزش کشورهای اسکاندیناوی شامل نروژ،دانمار ک وسوئدتشکیل شد.در جامعه اروپاوآمریکای جنوبی فعالیت های مدیریت مهندسی ارزش اغاز گردید.دوازدهمین گردهمایی بین المللی وهفتمین کنفرانس سالانه(SJVE) در شیکاگوآمریکا برگزارشد.
سال 1969 اداره تسهیلات هوایی آمریکا(NASA) برنامه آموزش مهندسین ارزش راشروع کرد.
سال 1970 اداره خدمات عمومی آمریکا (GSA) برنامه مهندسی ارزش راشروع کرد.
سال 1973 (SAVE) برنامه ای برای تشخیص حقوق متخصصین ارزش یعنی آنهایی که دارای درجه خاصی ازتخصص درزمینه مهندسی ارزش شده بودند، ارایه کرد.
حکومت مرکزی آمریکا فوراً این موضوع راشناسایی وآن را به عنوان معیارجدی برای خدمات مهندسی ارزش درآمریکاقانونی کرد.
سال 1977 جامعه مهندسی ارزش هند(INVEST) دراکتبرهمین سال تاسیس شدواولین کنفرانس ملی دردهلی برگزارشد.
سال1980 حکومت ژاپن(Miti )جامعه(SJVE )رابه عنوان یک جامعه(انجمن)مستقل موردشناسایی قرارداد.
اولین سمینارمهندسی ارزش برای کشورهای روبه توسعه ازتاریخ دوم تاچهارم ژوئن 1980 درشهر Jamshedpur هند برگزارشد.این سمینارتحت نظارت شورای بهره وری Jamshedpur برگزارشد.
سال 1981 دومین کنفرانس ملی(INVEST) دردهلی نوبرگزارشد.
سال 1982 سومین کنفرانس ملی (INVEST) درBangalore برگزارشد.
سال 1983 انجمن مهندسین ارزش ژاپن آقای میلزرامفتخربه دوجایزه نمود(برای انجام کاربسیارشایسته درمهندسی ارزش)چهارمین کنفرانس ملی(INVEST) دردهلی نوبرگزارشد.
سال 1984 بیست وپنجمین سالگرد(SAVE) برگزارشد.
پنجمین کنفرانس ملی (INVEST) دردهلی نوبرگزارشد.
سال 1985 ششمین کنفرانس ملی (INVEST) دردهلی نو برگزارشد.
سال 1986 مدیربخش نظامی درعربستان صعودی ،برنامه مهندسی ارزش رادرکارخودمورد توجه قرارداد.انجمن مهندسین ارزش درفرانسه چهارمین گردهمایی بین المللی خودرادرپاریس برگزار کرد.
انجمن مدیریت ارزش درهندوستان دربنگلورتاسیس شد.
سال 1987 جامعه مهندسین ارزش کره تاسیس شد.
اولین کنگره تحلیل ارزش درمیلان ایتالیابرگزارشد.
سال 1988 کنفراس مهندسی ارزش درایالت هاوایی آمریکابرگزارشد.
سال 1989 هفتمین کنفرانس ملی(INVEST) در دهلی نو برگزارشد.
سال 1990 ایالت ویرجینیا درامریکااولین ایالت آمریکا بودکه درطول طراحی وساخت بزرگراه ها وپروژه های بیش ازدوملیون دلاراستفاده، از مهندسی ارزش رااجباری کرد.
اولین کنفرانس اروپایی درمدیریت ارزش درپاریس برگزارشد.دراین کنفرانس نمایندگانی از(AIVA) ایتالیا،(AFAV)فرانسه،(APAP) پرتغال،(AVD) بلژیک،( ZWA)اتریش و(ZWA) آلمان حضورداشتند.
سال 1991 هشتمین کنفرانس ملی (INVEST) دربمبئی برگزارشد.
سال 1992 فدراسیون جهانی مهندسی ارزش تشکیل شد.
سال 1996 باتغییر نام به جامعه بین المللی مهندسین ارزش،(SAVE) با تحول جدیدی روبروشد.
مهندسی ارزش در ایران
در ايران از سال 1378 موضوع مهندسي ارزش در برخي دانشگاهها، وزارت نفت و سازمان مديريت و برنامهريزي كشور مطرح گرديد و سمينارهايي در اين زمينه برگزار شد. تدوین دستورالعمل ارجاع کار و انعقاد قرارداد با واحدهای خدمات مهندسی ارزش توسط سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور درسال1379دورنمای روشن و امیدوارکننده ای را برای توسعه فرهنگ و به کارگیری مهندسی ارزش وتدوین الزامات قانونی و رفع موانع در این زمینه ترسیم نموده است . درحال حاضر اجرای مهندسی ارزش جنبه جدی به خود گرفته است .در وزارت راه وترابری و وزارت نیرو، پروژه های بسیاری مورد بررسی مهندسی ارزش قرارگرفته و نتایج مفید و موثری داشته است و همچنان با ورود به دنیای رقابتی امروز، صنایع مختلف کشور ما نیز در تکاپو برای کسب این دانش جدید و توسعه آن در راستای اهداف خود می باشند.
برنامه کاری مهندسی ارزش
برنامه کاری مهندسی ارزش ارایه ای ازرویکردها وعملکرد لازم برای بدست اوردن جواب بهتروموثرتر برای مساله می باشد.برنامه مهندسی ارزش شامل هفت فاز به شرح ذیل می باشد:
1. فاز عمومی
2. فاز اطلاعات
3. فازعملکرد
4. فازخلاقیت
5. فازارزیابی
6. فازبررسی وتوسعه
7. فازتوصیه
1) درطول فازعمومی روندرا باسازمان دهی نیروی کار،مشخص نمودن تصمیم گیرنده،انتخاب محدوده کار، تخصیص عملکرد به هرکدام از اجزا و جهت دهی به کار گروهی سامان، می دهند.
2) درفاز اطلاعات مساله به اشکال خاص تجزیه می شود.ازکلی گویی پرهیز می گردد.تمامی اطلاعات مربوط بطور دقیق ومعنی دار جمع آوری می شودتا در تصمیم گیری کمک نماید.
3) فاز عملکرد مشتمل بر کلیه تلاش هایی است که برای ارزش صورت می گیرد.عملکردهای اصلی وفرعی تعریف می شوند.عمل در ترکیب دو کلمه فعل واسم بیان می گردد.اولی بیانگر عملی است که جزء مورد نظر انجام می دهدواسم بیانگر شیء مورد عمل ویا آن چیزی است که عمل روی آن صورت می گیرد
4) درفاز خلاقیت ، روشهای خلق ایده های جدید بکارگرفته می شود.این روش برای خلق انبوهی از ایده هادررابطه با محصولات،فرایندها،روش هاوغیره برای رسیدن به عملکرد ویا عملکردهای تعریف شده بکار می رود.
5) درفازارزیابی ، ذهن قضاوت گرا به فعالیت وادارمی شود.عقاید وایده هایی که در فاز خلاقیت ایجاد گردید تصفیه ،اصلاح وترکیب می گرددتا پیشنهاد مورد نظرحاصل شود.
6) ایده های خلاقی که دربالا تصفیه ، ارزیابی ومقایسه شد ،درفاز تحقیق وبررسی در معرض تجدید نظر قرارمی گیرند.با کمک گرفتن از مشاورین صنعتی استفاده از استانداردهای ملی که مورد استفاده قرار می گیرد منجر به راه حلهای منطقی ،عملی با هزینه پائین می گردد.
7) درفاز اجرا و توصیه جنبه هایی ازقبیل چه چیز احتیاج است؟(منابع،بودجه،زمان ،افراد،کمک وغیره)مورد نظر قرارگرفته وپس از تایید تصمیم گیرنده مراحل اجرایی آغاز می شود.
روش های مورد استفاده درمهندسی ارزش
با مطالعاتي که در باره مهندسی ارزش بعمل امده است حدود بیست وچهار روش درضمن فرایندبکار گرفته می شود.شرایط برنامه کاری وروش ها همگی بمنظور بهبود ارزش برای یک جزء، محصول و یا یک پروژه بکار گرفته می شود.سرفصل روشها به قرار زیر می باشد:
1- ازروابط انسانی بخوبی بهره بگیرید
2- ازکلی گویی پرهیزکنید
3- برموانع فائق آیید
4- قضاوت منطقی و درست بکار ببرید
5- کارگروهی را حمایت کنید
6- ازحقایق مطمئن شوید
7- بطورسازنده هرچیزرا موردسوال قراردهید
8- هزینه هاراتعیین کنید
9- ارزش پولی برای تمامی مشخصات تلاشها،اتصالات وسایرموارد تکمیلی تعیین کنید
10- عملکرد هرکار را تعریف وطبقه بندی کنید
11- ذهن خود را فعال کنید
12- ساده سازی کنید
13- ایده هرکار را ترکیب وتصفیه کنید
14- برای تمامی ایده ها هزینه در نظر بگیرید
15- عملکردهای جایگزین رامشخص کنید
16- ازاستانداردهااستفاده کنید
17- با متخصصین ،فروشندگان ،مشتریان وغیره مشاوره کنید.
18- از محصولات ،فرایندهاورویه های خاص استفاده کنید
19- با استفاده ازروش مقایسه ای ارزیابی کنید.
20- پول را آنچنان خرج کنید که انگار پول خودتان است.
21- جواب ها را با اطلاعات کافی برای تصمیم گیری ارایه دهید
22- درصورت امکان دو راه حل ارائه دهید
23- با استفاده ازممیزیهای مستقل، صرفه جوئیهای قابل پیش بینی را بررسی کنید
24- به کمک های انجام شده اعتراف کنید.
تعاريف و توصيف هاي مرتبط با مهندسي ارزش
مهندسي ارزش را بازنگري خلاق و سازمان يافته ارزشها (Value) و هزينهها (Cost) به
منظور بيشينهكردن شاخص ارزش (Function / Cost) تعريف نمودهاند.
هدف مهندسي ارزش از ميان برداشتن يا اصلاح هر عاملي است كه موجب تحميل هزينههاي غيرضروري ميشود، بيآنكه آسيبي به كاركردهاي اصلي و اساسي سيستم وارد آيد. دستور كار مهندسي ارزش، بهبود مداوم طراحي و اجرا است.
مهندسي ارزش صرفا برنامهاي براي كاهش هزينهها نيست، بلكه روشي براي حداكثر نمودن ارزش طرح ها ميباشد، زيرا در بعضي موارد، كارفرما خواستار سهولت بهره برداري و كاهش هزينهها به قيمت افزايش هزينههاي مطالعاتي، طراحي و ساخت است.
مهندسي ارزش با بررسي دقيق کارکرد اجزا و يافتن روش هاي جديدتر و بهتر، به انجام دادن بهتر كارها كمك ميكند.
مهندسي ارزش تكنيكي مؤثر براي كاهش هزينهها، افزايش سودآوري و بهرهوري، بهبود كيفيت بدون كاستن از جاذبههاي ظاهري و جلوگيري از تاثير سوء بر محيط زيست است.
مهندسي ارزش به كارفرما اطمينان ميدهد كه پروژهها ميتوانند با بازدهي بيشتر انجام شوند.
روشهاي مورد استفاده در مهندسي ارزش ميتواند موجب اصلاح و ارتقاء كيفيت محصولات، يا روش ها يا فرآيندهاي توليد و انجام طراحي هاي جديد در هر مرحله از مراحل اجراي يك پروژه شود.
مهندسي ارزش يا تحليل ارزش يك تكنولوژي مديريتي است كه در پي برقراري توازن عملي ميان هزينه، قابليت اطمينان و عملكرد در يك محصول/خدمت، پروژه، فرآيند يا اجزاي هر يك از آنها است.
توصيه هاي مهندسي ارزش
هزينههاي تمام طول عمر پروژه را مد نظر قرار دهيد نه فقط مقاطعي از آن را
شاخص ارزش (کارکرد به هزينه)سيستم يا زيرسيستم مورد نظر را بالا ببريد
تاثير هر پيشنهاد مهندسي ارزش را در صورت جوابگوئي به عملکرد از نقطه نظر زمان، هزينه وكيفيت تحليل نموده وگزارش كنيد
در برنامههاي مهندسي ارزش، نيازهاي تصريح شده ، تلويحي و تكويني رامورد توجه قرار دهيد
براي خلاقيت ذهني طرفهاي ذيربط و ذينفع احترام قائل شويد و براي بروز آن، فضاي مناسب ايجاد كنيد.
راي نهايي از آن كارفرما است، آن را بپذيريد
مهندسي ارزش مي تواند حلال مشكلات باشد، به شرط آنکه از طريق نظام طراحي، منسجم و تحت كنترل باشد و با مستندات شفاف و يكپارچهاي پشتيباني شود
بكارگيري مهندسي ارزش با استفاده از تحليل كاركرد عوامل و محصولات معمولا توسط يك گروه آموزش ديده و متخصص به نام گروه مهندسي ارزش صورت ميگيرد
گروه مهندسي ارزش مستقل از گروه طراحي است
متخصصين مهندسي ارزش در زمينه تحليل پروژهها از ديدگاه هزينه / كاركرد آموزش ديدهاند
گروه مهندسي ارزش با استفاده از ديدگاه هزينه / كاركرد به دنبال گزينههاي طراحي هستند كه واجد بهبود در زمينه عملكرد، هزينههاي ساخت و برپايي و هزينههاي طول عمر پروژه باشند
گروه مهندسي ارزش، همچنين نقطه نظرات خود را در زمينه بهبود روشهاي ساخت يا زمانبندي اجرا، كه بر بهينهسازي بهرهبرداري و تعمير و نگهداری مؤثر است، به كارفرما ارائه ميكند
اصول بنيادی مهندسي ارزش
آنچه از تجربيات اجراي مهندسي ارزش تا كنون حاصل شده است، كشف و تدوين برخي مفاهيم و اصول بنيادي است كه اساس رشد و تكامل روشهاي مهندسي ارزش قرار گرفته است. اين اصول بنيادي عبارتند از:
1- بهره گيري از كارشناسان چند تخصصي براي اعمال تغييرات
2- تكميل تدريجي تغييرات از طريق مطالعه و بررسي عيني كار
3- بهره گيري از يك منطق اساسي براي طرح پرسش ها
4- برنامه ريزي انجام كار
در طي چندين سال، روشهاي فني مهندسي ارزش همانند عرصه هاي به كارگيري آن، گسترش پيدا كرد. امروزه تحليل يا مهندسي ارزش، رشته اي شناخته شده براي ارتقاي ارزش توليدات يا خدمات به شمار مي رود. فرآيند مهندسي ارزش، فرآيندي منطقي و ساختار يافته است كه در آن از يك گروه كارشناس چند تخصصي براي هدفهاي زير استفاده مي شود:
1- انتخاب پروژه يا محصول مناسب براي تحليل با توجه به زمان صرف شده براي مطالعه.
2- مشخص كردن و اندازه گيري كردن ارزش جاري يك پروژه و محصول يا اجزاي تشكيل دهنده آن با توجه به عملكردهايي كه نيازها، هدفها و خواستهاي يك پروژه را برآورد مي سازد.
3- تدوين و ارزيابي گزينه هاي جديد براي تخمين يا ارتقاي كيفيت بخشهاي وابسته با هزينه كمتر.
4- انطباق گزينه جديد با بهترين راه عملي كردن آن.
گروه مهندسي ارزش از طراحان، پيمانكاران، تحليل گران ارزش و كارفرماي يك پروژه اجرايي تشكيل مي شود. اين گروه گرچه در كنار يكديگر و در پروژه اي واحد كار نمي كنند اما از لحاظ موضوع به يكديگر مربوط بوده و با زمينه هاي تخصصي مجموعه نيز آشنايي دارند.
نقش گروه طراحي در به كارگيري موفقيت آميز تحليل ارزش، بسيار مهم است، زيرا بيشتر دست اندركاران عرصه اجرايي بطور كامل به توانايي مهندسي ارزش پي نبرده اند و به بهره گيري عملي از روشهاي فني اين تحليل نپرداخته اند. تحليل گر ارزش بايد راههاي متعادل سازي گروه را دريابد و با آنان همفكري و همدلي كند تا اعضاي مجموعه به تفكر مهندسي ارزش نزديك شوند. تحليل گر ارزش بايد با فراهم آوردن فرصت لازم براي يكايك افراد مجموعه، امكان ارائه ديدگاههاي آنان را ميسر سازد تا افراد بدون نگراني از اينكه ممكن است اظهار نظر آنها چندان فني و عملي نباشد، ديدگاههاي خود را مطرح نمايند. گاهي بهترين و ارزان ترين راه حل ها از پيشنهادها و ديدگاههايي كه به نظر كم ارزش و سطحي مي آيند، حاصل مي شود.
مهندسان مشاور در جريان طراحي و پس از ارائه طرح به سختي مي پذيرند كه ارزش داوري را كه براي كار خود قايلند ممكن است با روشهاي فني و عملي كه گروه تحليل ارزش ارائه مي دهند، ناسازگاري داشته باشد. حال آنكه مشاور و طراح هر چند كه بايد از بيشترين داده ها و آمار موجود در طراحي خود استفاده كنند باز ممكن است به دلايلي، دسترسي به كليه اطلاعات مورد نياز براي تهيه مناسبترين طرح را نداشته باشند. گذشته از اين، بيشترين اشكالات و نارسايي هاي طراحي در مرحله اجرا پيش مي آيد، در مرحله اي كه بازشدن جنبه هاي مختلف كاري عوارض پنهان و ناشناخته كار را آشكار ميسازد و شرايط جديدي را به طرح تحميل مي نمايد.
مهندس مشاور بايد ظرفيت پذيرش مهندسي ارزش رابا ارزش هاي داوري خود داشته باشد و تغييرات را به راحتي بپذيرد و تحميل شرايط مهندسي ارزش را توهيني به مقام تخصصي خود تلقي ننمايد.
پيمانكاران، تقريباً همواره در حين اجرا با مسائل و مشكلات تازه اي روبرو مي شوند كه لزوم تغييرات در طراحي يا حتي بازنگري طراحي ضرورت مي يابد با آنكه بيشترين موارد به كارگيري روشهاي فني تحليل ارزش، در مرحله اجرا انجام مي شود، بايد پذيرفت كه موفقيت كامل اين كار به توانايي پيمانكاران مجرب براي مشاركت در تحليل ارزش بستگي دارد. يكي از مشكلات كنوني در عرصه اجرايي، دوگانگي بين طراحي و اجرا است.
به رسميت شناختن توانايي هاي مدير يا سرپرست كارگاه مي تواند به كارگيري روشهاي تحليل ارزش را تضمين نمايد.
كارفرما مهم ترين و اصلي ترين جنبه مشاركت كار را در حلقه تحليل ارزش به عهده دارد. پشتيباني فعالانه كارفرما، ضامن موفقيت و مؤثر واقع شدن كار است. كارفرما براي آنكه تمايل لازم را براي انجام اين پشتيباني پيدا كند، بايد با مسئوليت هاي مجموعه تحليل ارزش و حدود آن مسئوليتها در چهارچوب ساختار حق الزحمه اي موافقت نامه طرح، آشنا باشد. با توجه به اينكه بيش از 50 درصد از كل بودجه برنامه ريزي شده بيشتر كشورها صرف كارهاي اجرايي مي شود، از اين رو مجريان طرحها و پروژه ها، متحمل هزينه هایي بس سنگين مي شوند. محدوديتهاي مالي و قيمت هاي اجرايي كه هر روز افزايش مييابند، بازگشت ارزش كامل پولي را كه كارفرما هزينه مي نمايد و بايد به دور از هر گونه هزينه هاي غير ضروري باشد، به طورجدي مطرح ساخته است.
مهندسي ارزش يكي از ابزارهاي مؤثر براي دستيابي به اجراي طرحها با كمترين هزينه، همراه با اطمينان بخشي طرح، سودمندي، قابليت تعمير و نگهداري و حفظ جنبه هاي زيبايي كار است.
مهندسي ارزش چون موجب كاهش هزينه هاي اجرايي و صرفه جويي در هزينه ها مي شود، از اين رو كارفرمايان تمايل دارند تا با پرداخت حق الزحمه جداگانه اي به تحليل گران ارزش، همواره از حضور و تداوم فعاليت گروه تحليل گر ارزش در كنار خود، بهره مند باشند.
به كارگيري مهندسي ارزش كه در ابتدا از آمريكا آغاز شد با تأخير به ساير كشورها نيز انتقال يافت. كشورهاي اروپايي، ژاپن و هند بعد از آمريكا بيشترين استفاده را از امكانات بالقوه مهندسي ارزش نمودند و با تلفيق روشهاي مهندسي ارزش در آمريكا با روشهاي رايج در كشورهاي خود، به صرفه جويي هاي قابل توجهي دست يافتند. امكانات بالقوه به كارگيري مهندسي ارزش در طرحهاي عمراني، بيكران است. پيشگامان اين روش، راه را علامت گذاري و مشخص كرده اند. كشور ما هنوز در ابتداي راه قرار دارد، كارهاي بسياري بايد انجام شود تا بتوان گفت دست اندر كاران عرصه هاي اجرايي كشور ما نيز از فرصت هايي كه توسط مهندسي ارزش در كاستن از هزينه طرحها و پروژه ها فراهم مي شود، بيشترين بهره و فايده را خواهند برد.
مهندسي ارزش در دنيا كارايي خود را اثبات كرده است
چهاردهمين اجلاس ً انجمن آمريكايي مهندسان ارزش ً كه در سال 1973 به تشريح دستاوردهاي مهندسي ارزش پرداخت، مشخص نمود كه به ازاي هر يك دلار سرمايه گذاري براي اجراي مهندسي ارزش چيزي حدود 53/4 دلار صرفه جويي در هزينه هاي اجرايي بدست آمده است، به نحوي كه از زمان به كارگيري مهندسي ارزش در آمريكا تا سال 1973 معادل 8/1 ميليارد دلار صرفه جويي شده است. اين صرفه جويي تا سال 1989 به بيش از 3/4 ميليارد دلار افزايش يافته است. بازده مهندسي ارزش از سال 1973 تا سال 1995 براي هر يك دلار هزينه سرمايه گذاري شده، مبلغي حدود 15 تا 30 دلار بوده است. در آمريكا و كانادا استفاده ازمهندسی ارزش در صنايع عمده، عموميت داشته و در طرحهاي عمومي (دولتي) اجباري می باشد. مهندسي ارزش در دايره عمران آمريكا در بين سالهاي 1996 تا 2000 بيش از 35 ميليارد دلار صرفهجويي در پي داشته و از 55 ميليارد دلار هزينه اضافي نيز جلوگيري نموده است .
در ژاپن از 698 شركت كه مورد بررسي قرار گرفتهاند، حدود 71 درصد، مهندسي ارزش را در توليد محصولات و ارائه خدمات خود به کار برده اند.
در حاليكه 85 درصد درآمد عربستان ، به عنوان ثروتمندترين كشور عربي ، از فروش نفت حاصل ميشود، بيش از بيست سال است كه مهندسي ارزش را در دستور كار خود قرار داده است.
نکات قابل توجه :
كاربرد مهندسي ارزش در رشتههاي مختلف در ايالات متحده
نكات قابل توجه رشته
بازگشت سرمايه به ميزان 113 دلار به ازای هر دلار سرمايه گذاری به طور ميانگين و نيز 845 مليون دلار صرفه جويی در هزينه در سال 1999 راه و ترابري
1
کاهش 24 درصدی هزينه های پروژه های مربوط به سلامتي در يک دوره شش ساله در نيويورک سلامتي
2
صرفه جويي معادل يک ميليارد دلار در سال 2000 در پروزههای ساختماني مربوط به بزرگراهها در ايالات متحده ساخت و ساز
3
کاهش هزينه در محدوده ای بين %5 تا %100 در بخشهای مختلف صنعت
4
در پروژه های زيست محيطي به دليل هزينه های بالا پتانسيل بسيار زيادی در جهت بکارگيری متدولوژی ارزش دارند محيط زيست
5
بازگشت سرمايه به ميزان 20 دلار به ازای هر دلار سرمايه گذاری به طور ميانگين خدمات دولتي
6
درصدکاربرد مهندسی ارزش در صنايع مختلف جهان
ردیف رشته درصد كاربرد
1 برق و الكترونيك 9/79
2 حمل و نقل (راهسازي و ترافيك) 3/91
3 توليد تجهيزات 90
4 ماشينسازي و توليد خودرو 5/84
5 صنايع شيميايي 50
6 صنايع ساختماني 39
7 صنايع غذايي 5/37
بانکداری ازدیدگاه مهندسی ارزش
1- بررسی سایتهای بانکی از دیدگاه مهندسی ارزش
در ابتدا ذکر این نکته را ضروری میداند که هدف از بررسیهای به عمل آمده در حوزه تبلیغات بانکی در رسانهها، صرفا ارائه الگوهای موفق و مبتنی بر مبانی علمی و بررسی چرایی نمونههای نه چندان موفق است. در این مقالات، به هیچ عنوان بانک خاصی مد نظر نبوده و مورد نقد قرار نگرفته است.
بانکداری الکترونیک، از الزامات جوامع پیشرفته امروزی بوده و پیچیدگی آن همگام با پیچیدگی خدمات الکترونیک، در جهان رو به افزایش است. پیشینه اینگونه خدمات به نخستین پرداخت الکترونیکی در سال ۱۹۱۸ میلادی، هنگامی که بانکهای فدرال رزرو آمریکا به انتقال وجوه از طریق تلگراف اقدام نمودند، باز میگردد. در ایران اما به سال ۱۳۵۰، بانک تهران به عنوان نخستین بانک در این حوزه، با در اختیار گرفتن حدود 10 دستگاه خودپردازدر شعبههای خود، پرداخت اتوماتیک پول را تنها در همان شعبه نصب شده بر عهده گرفت.
اواخر دهه ۱۳۶۰ بانکهای کشور با توجه به کاربرد رایانههای شخصی و احساس نیاز به اتوماسیون عملیات بانکی به رایانهای کردن عملیات بانکی پرداختند. بانکداری الکترونیک، به مفهوم عام ارائه خدمات به مشتریان به صورت غیرحضوری با هدف کاهش هزینهها؛ افزایش کارایی و اثربخشی دربخشهای مختلف و ایجاد گردش سریع وصحیح اطلاعات است. در ابتدا، بانکها شروع به کاوش در اینترنت کردند تابه عنوان یک سیستم تحویلداری برای محصولات و خدماتشان، از بانکداری اینترنتی استفاده کنند. جذابیت این نوع بانکداری با توجه به گستره دسترسی در بازارهای جهانی و آسایش بیشتر مشتریان روز به روز افزون شده و دامنه وسیعتری مییافت.
از جمله الزامات اولیه بهرهگیری از اینترنت توسط بانکها، طراحی یک وب سایت اینترنتی است و بررسی سایتها از منظر مهندسی ارزش مورد نظراست. اینکه کدامیک از بانکهای حاضر اعم از دولتی یا خصوصی، نخستین بانک دارای یک وب سایت بوده، اگرچه در مقوله تاریخچه نویسی مهم است، اما هدف این مقاله نیست. هدف ما با این دیدگاه، روشی برای حداکثر نمودن ارزش طرحها میباشد که با بررسی دقیق هر جزء از فعالیت و یافتن روشهای جدیدتر و بهتر، به انجام دادن بهتر کارها کمک میکند.
به طور قطع برای راهاندازی یک وبسایت بانکی، گام اولیه این است که بدانیم چه موضوعی را به مخاطب خود خواهیم گفت. گام بعدی این است که این گفتهها را چگونه به وی منتقل خواهیم کرد. چه ویژگیهایی را برای وب سایت در نظر خواهیم گرفت که علاوه بر مشتری، یک کاربر غیرمشتری را در جستوجویی ساده، ترغیب به بازدید از وبسایت ما کرده و چه بسا که به مشتری، تبدیل کند. بررسی سایتهای بانکی با دیدگاه فوق، نکات جالب توجهی را نشان میدهد که ذیلا به صورت محدود، بدانها اشاره خواهد شد. در حقیقت وبسایت بانک نماد و آیینه تمام نمای آن محسوب شده و با کل مجموعه آن در همه سطوح، تفاوتی نداشته و لذا توجه ویژهای را میطلبد. آنچه یک وبسایت را از دیگر ابزارهای تبلیغاتی و رسانهای متمایز میسازد، این است که بانک، به عنوان یک بنگاه اقتصادی، با صرف هزینهای مناسب در عین حفظ کیفیت، برای ارائه مطلب به مخاطب محدودیت زمانی نداشته و صفحات وبسایت قابلیت بازگشت و چندین بار مرور را برای کاربر دارد. در حالیکه در مقام مقایسه، یک تیزر تلویزیونی یا رادیویی و یا آگهی روزنامهای محدود به زمان و فقدان تنوع مطلب هستند. در فاز عمومی، شکل ظاهری سایتهای بانکهای ایرانی و برخی از موسسات مالی که به تازگی به جرگه بانکها پیوستهاند، بیانگر دلبستگی طراحان به نمادهای ملی، سازمانی و بعضا مذهبی است. این نمادها در کنار شعار بانکها، اگرچه به خودی خود، پسندیده و در برخی شرایط، بایسته هستند، اما غالبا به دلایل ضعفهای تکنیکی اجرا، بیننده را با جاگذاری و چیدمان نامناسب، استفاده از رنگهای ناهمگون و یا ناآشنایی با فنون حرفهای گرافیک و تایپوگرافی، آزار میدهند و در واقع رغبتی برای کاربر یا همان مشتری بالقوه برای کندوکاو در سایت، ایجاد نمیکنند.
بهرهگیری از بنرهای تبلیغاتی ساده و پویا، از دیگر نکاتی است که در غالب سایتهای بانکی به چشم میخورد. طراحی این بنرها، ارتباط طرح با موضوع، جانمایی آن بر صفحه سایت و حجم آنها نیز، در نمای اولیه یک سایت تاثیرگذار است. حجم برخی از این بنرها مانع باز شدن صفحه شده و با امکانات کاربر خانگی همخوانی ندارد. در میان این بنرها سهم بنرهای مناسبتی، در تعداد محدودی از بانکها دیده میشد که بیانگر اجرای فازهای اطلاعات، عملکرد و خلاقیت در این بانکها است.
گزینش رنگ سازمانی و پیروی از آن در طراحی اغلب سایتها دیده میشود. رنگ سازمانی اما در کنار رنگهای مکمل تعریف شده یا رنگهای جایگزین و بهرهبرداری از تونالیته رنگ، به جذابیت سایت کمک بیشتری میکند. در برخی از سایتها استفاده از رنگ سازمانی با لینک عناوین همخوانی نداشته و در برخی نیز آنچنان تکراری است و بیننده را با یک صفحه دو رنگ و بدون جذابیت روبهرو میکند. در این میان سایتهای دو بانک دولتی (تجارت و مسکن) بهرغم رنگارنگ بودن صفحات، خلاقیت در ارائه مطالب و هماهنگی در چیدمان رنگها، استادانه به کار رفته و بی تردید کاربر، بدون سر زدن به صفحات دیگر از آنها نخواهد گذشت. وبسایت بانک همچنانکه اشاره شد، نمای کامل آن بانک است. اطلاعات مندرج در آن رکن اصلی را تشکیل داده و در نقش کارکنان بانک، باید پاسخگوی بیکلام و خوشروی مشتری بوده و علاوه بر نمای صفحات، باید توانایی تبدیل مشتری بالقوه به بالفعل و مشتری ساده را به مشتری وفادار داشته باشد.
همراه با درج اطلاعات پایه، مانند معرفی بانک و خدمات آن، با استفاده از ادبیات مناسب (نهچندان پیچیده و تخصصی)، جامع و گویا، سایت بانک این توان را دارد که اطلاعات سودمند دیگری را در اختیار کاربران قرار دهد. لکن به جز درج اخبار در تمامی سایتهای بانکی اطلاعات تکمیلی مانند، درج گزارشهای تصویری، نمایش افتخارات و امتیازات کسب شده، اطلاعیهها، آگهیهای مناقصه و مزایده، و... دیگر امکانات همکاری با بانک (تجارت، سامان)، در غالب سایتها مغفول مانده و فرصتهایی را از آنان میگیرد. در حالیکه این نکات که در معدودی از سایتها به چشم میخورد همچنان بیانگر خلاقیت در سازماندهی وب سایت آن بانکها است. جای خالی اطلاعات تکمیلی خبری، لینکهای مرتبط بانکی، به ویژه در حوزه بانکداری اسلامی و معرفی الگوهای موفق در این حوزه در کشورها، از دیگر نکاتی است که در غالب سایتها احساس شده و کاربر جستوجوگر را بی پاسخ میگذارد. در این بین تنها یک بانک دولتی (سپه) اقدام به درج آیات و روایاتی در حوزه بانکداری اسلامی کرده که به عنوان گام نخست نقطه امیدبخشی است.امکان بهرهگیری از خدمت اینترنت بانک از لینکهای ثابت سایتهای ارائه دهنده این سرویس است. همچنین ارائه سرفصل جداگانه برای بانکداری الکترونیک گام مثبتی در این زمینه است. اما تنوع خدمات ارائه شده در این سرفصل، حق مطلب را ادا نکرده اند و به طور کلی در زمینه فرهنگسازی در این حوزه نیاز به ارائه مطالب بیشتری دارند. در این بین ارائه کتابخانه الکترونیکی (کارآفرین) و خرید و فروش اینترنتی سهام (سامان) ثبتنام اینترنتی کارت نوجوان و جوان (کشاورزی) از دیگر نکات جالب توجه در مقوله باور یک وب سایت به عنوان ابزار بانکداری الکترونیک است. همینطور راهاندازی تالارهای گفتوگو (مسکن)، وبلاگ (مسکن و توسعه صادرات و امکان دریافت خبرنامه الکترونیکی (توسعه صادرات) بهرهبرداری مناسب از قابلیتهای یک وب سایت را به نمایش میگذارد.
ارزیابی فعالیتها، از دیگر فازهای مهندسی ارزش بوده و ارائه گزینه ارتباط با ما، در غالب سایتها، کاربر را به ارائه نظرات، پیشنهادها و... رهنمون میسازد. درج فرم نظر سنجی در سایتها اما چندان مورد توجه نبوده و تعداد انگشت شماری از آنها فرمهای کامل، به روز، تخصصی و کاربردی در دسترس گذاشتهاند. برخی از بانکها در جستوجوی هدف خاصی نبوده و به کسب اطلاعات اولیه از کاربر محدود به جنس و سن و میزان تحصیلات بسنده کردهاند. در شرایطی که کسب نظرات مشتریان و کاربران، در واقع دریافت مشاورههای رایگان و ارزشمندی است که از هزینههای هنگفت نظرسنجیهای مرسوم جلوگیری میکند. این نظرات علاوه بر کارایی در حوزههای اصلاحی، حاوی پیشنهادها و نکات ظریفی هستند که گاه قابلیت تبدیل به یک خدمت بانکی را دارا میباشند. در پایان، با توجه به ارتباط تنگاتنگ کشورها در عرصه جهانی و برای حضور موثر و موفق در این عرصه با هدف اعتلای اقتصاد کشور در حوزههای پولی و بانکی، توجه به گوناگونی زبان کاربران بیانگر نگاه به بیرون و کسب سهم بیشتر از بازار و ایجاد یک مزیت رقابتی توسط یک بانک میباشد. در میان بانکها تنها یک بانک (تجارت) سایت را به صورت چهار زبانه در دسترس گذاشته و تنوع زبان در سایتها غالبا محدود به دو زبان میباشد.
همچنانکه در گفتار قبلی ذکر شد، بانکها برای توسعه کسبوکار خود، با محدودیت منایع روبرو هستند و به راحتی میتوانند فرآیندها و روشهای مقرون به صرفه شناسایی کرده و از این طریق تامین خواست مشتریان را محقق سازند. پایین آوردن هزینه، استفاده از اندیشهها و خلاقیتها، ارائه اطلاعات جامع و تکمیلی و پیشبینی نیازهای بعدی مشتریان در عرصههای خدماتی بانکی با هدف افزایش رضایت آنها،. از دستاوردهای اجرای امور بازاریابی و تبلیغات با رویکرد مهندسی ارزش است.
2- بررسی تبليغات بانكها در روزنامههای کشور از دیدگاه مهندسی ارزش
همچنانکه در مطالب گذشته ذکر شده هدف از این بررسیها یافتن مسیرهای کوتاهتر برای موفقیت بانکها به عنوان بنگاههای اقتصادی، در بازار رقابتی و تلاش در جهت شناخت نیازهای مشتریان و پاسخگویی به این نیازها از طریق ابزارهای رسانهای مناسب ميباشد. محدودیت منابع مالی بانكها به عنوان شرکتهای سهامي ایجاب ميکند تا آنها مشخصاتی از خدمت را که نزد مشتری دارای ارزش بیشتری هستند، شناسایی کرده و بهترین راه حل (از نظر هزینه و کیفیت ) را برای دستیابی به آن مشخصات تعیین کنند. روزنامهها از جمله رسانههای مکتوب ميباشند که با توجه به قدمت و تیراژ، در مقابل رسانههای فراگیرترونوین، چون تلویزیون یا اینترنت، به واسطه ویژگیهای منحصر به فرد همچنان با قدرت به حیات خود ادامه ميدهند. (براساس آخرین آمار ارائه شده از سوی انجمن جهانی روزنامهها، روزانه بیش از 515 میلیون نفر در جهان هر روز روزنامه ميخرند و بیش از 4/1 میلیارد نفر هر روز روزنامه ميخوانند.)1
چشمانداز تاثیرگذاری این رسانه، با توجه به عواملی چون میزان دسترسی افراد به امکانات در زمانهای مختلف شبانهروز یا محدودیتهای ابزاری مانند رایانه و پس از آن اینترنت، همچنین درصد گرایش کاربران اینترنت به خواندن و پیگیری اخبار، ميتواند همچنان امید بخش باشد. چرا که حتی با توجه به مبدا پیام، محتوای آن و مخاطب پیام، رسانههای دیجیتال تا فراگیر شدن برای پاسخگویی به همه نیازها فاصله بسیاری دارند. ماندگاری مطالب مندرج در روزنامه و قابلیت نگهداری و رجوع چند باره به مطلب مورد نظر وجه مشترک بین آن با رسانههایی چون اینترنت است، اما ریسک پایینتر در این مسیر و همچنین دسترسی در همه جا و همه شرایط فارغ از زمان مزیت دیگر روزنامه به سایر رسانهها است.
اما آنچه در این مقال بدان پرداخته خواهد شد، چگونگی بهرهبرداری بانكها، از فرصتهای موجود در این رسانه و کیفیت آن است. صرفنظر از اینکه هزینههای مصروفه برای اختصاص فضایی مناسب، در روزنامه مناسب و با تکرار دفعات لازم و هماهنگ با دیگر رسانهها، چه کسری از بودجه تبلیغاتی بک بانک را به خود اختصاص میدهد، بهرهبرداری صحیح از این فضا ميتواند بانک را به هدف مورد نظر برساند. در این جا است که نقش اجزای یک آگهی تبلیغاتی اهمیت خود را نشان ميدهد.
ميتوان در ابتدا نگاهی هم به کارکردهای اصلی و فرعی يک آگهی داشت. کارکرد اساسی یک آگهی بانکی انتقال پیام به مخاطب و به عبارتی معرفی یک محصول یا خدمت جدید یا یادآوری خدمات گذشته است. بنابراین با کم توجهی به فضای موجود، تاثیر متن بر زمینه، رنگها، تصاویر به کار رفته، متن و جاگذاری آن، فونتهای به کارگرفته شده و عوامل بسیار دیگر کارکرد اصلی آنرا حذف کردهایم. ضمن آنکه بايد با اجزای کیفیت چاپ در روزنامهها آشنا بوده و از به کاربردن رنگها و طرحهایی که با افت کیفی مواجه ميشوند، خودداری کنیم.
همچنین توجه به کارکردهای فرعی نیز فراتر از کارکردهای اساسی بوده؛ چرا که از آنها پشتیبانی کرده و در واقع نقش مکمل را در تاثیر گذاری یک آگهی خوب بر عهده دارند. نکاتی چون باورپذیری، برانگیختن احساسات مثبت، اعتمادسازی و جلب اطمینان؛ چرا که مبدا پیام یک بانک است و موضوع و محتوای پیام اندوختههای افراد.نگاهی به سیر دگرگونی آگهیهای بانكها بیانگر بهینه شدن روند آگهیها بوده و گاه در برخی از آگهیها خلاقیتها خودنمایی ميکنند. این باور که از تمامي فضای در اختیار ميبایست استفاده شده و هر گوشهای را با عبارت و تصویری پر و آکنده نمود، به تدریج رخت بربسته و جای خود را به استفاده هوشمندانه از تصویر، عبارت یا حتی فضای خالی ميدهد. نمونه این آگهیها در آگهیهای بانكهایی دیده مي
عنوان مقاله: مهندسی ارزش وبررسی تاثیر آن بر تبلیغات بانکی
استاد راهنما:دکتر امیرحسین امیرخانی (استادیار دانشگاه پیام نور)
e-mai:amirhosseinamirkhani@yahoo.com
علی حسین زاده ،دانشجوی کارشناسی ارشد رشتهMBA
e-mail:al.hoseinzade@bankmellat.com
کلید واژگان: مهندسی ارزش- تحلیل ارزش –فازهای مهندسی ارزش-تبلیغات بانکی
































