http://modiriran.ir/mag

بانک اطلاعات جامع مدیران ایران

حضور در جمع مدیران ایران ، دریافت خدمات و مطالب متناسب با نیاز شغلی و صنعت شما ، صدور کارت شناسایی ، ارتباط با دیگر مدیران ایران و ....


مدیران ایران در یک نگاه

مقالات مدیریت - مدیریت مشارکتی
جمله روز
بلند اندیش باشید اما از خوشی های کوچک هم غافل نمانید !


قدرت در مدیریت
گزيده اي از بهترين مطالب مديريتي در موضوعات مختلف :
استراتژی ، بازاریابی ، زبان بدن ، نورومارکتینگ ، کتابهای صوتی، قراردادهای کاری ، آموزشهای توسعه کسب کار و ...
در 10 DVD

دانش مدیریتی خود را به روز نگه دارید .
اطلاعات کامل در :
http://www.modiriran.ir/pack92
یادگیری الکترونیکی
همکاری با سمینار ها
همکاری با سمینار ها
فروشگاه مدیران

فروشگاه محصولات دانشي مديريت :
بازاري براي انواع محصولات دانشي مديران ايران.
اگر شما هم محصول دانشي در زمينه هاي مرتبط با مديريت داريد، مي توانيد براي عرضه ي آن با ما تماس بگيريد : 44841991-021
بهتر دیده شوید
معرفی خدمات و محصولات خود را به ما بسپارید :
44841991
در مدیرایران ، مدیران ایران شما را بهتر می بینند
پیوندها
مقالات مدیریت :: مدیریت

مدیریت مشارکتی


مدیریت مشارکتی
مدیریت مشارکتی یکی از کارکردهای نسبتا جدید مدیریت است که دارای معانی متعددی می باشد ، به عبارتی هر اندیشمندی از زاویه ای که به آن چشم داشته ، تعریفی از مشارکت را ، ارائه داشته که در اینجا به برخی از آن تعاریف می پردازیم :

((مشارکت در معنی سنتی عبارت است از پیوند دو سویه ، سازنده و سودمند میان دو تن یا بیشتر از دو تن ))
مدیریت مشارکتی
مشارکت یعنی [1]

مشارکت [2]

همچنین در تعریف مشارکت ، سایمون می گوید )(مشارکت در مدیریت یعنی کلیه اقداماتی که میزان نفوذ و مسئولیت کارکنان را در فرآیند تصمیم گیری از طریق نمایندگی مناسب در سطح متفاوت سازمان افزایش می دهد و از این راه تحقق دموکراسی را تسهیل می کند ))

و از نگاهی دیگر دوچ لندن (D.landan) ، مدیریت مشارکتی را [3]تعریف می کند .

[4]

روشهای ابتدایی برای مشارکت دادن افراد :

الف) تقسیم اطلاعات

ب) بازخورد بررسی (survey feedback)

ج) سیستم های پیشنهادی

د) روش گروهی اسمی:



پیامدهای مثبت مدیریت مشارکتی

[5]که با توجه به این ارزش مشارکت می کوشد تا :

الف) شنیدن صدای دیگران را آسان سازد.

ب) احساس مالکیت را فراهم گرداند

ج) حاشیه نشینی را از میان بردارد.

د) ناتوان را نیرومند سازد.

ه) فرهنگ سکوت را درهم شکند .

بر این اساس ، رشد تفکر مشارکت در آموزش و پرورش نیز می تواند نتایج مثبت و کاربردی زیر را به همراه داشته باشد . به عبارتی دیگر ، مدیریت مشارکتی :

1- بازدهی نظام آموزشی را بالا برده و همفکری و همکاری را عمق می بخشد .

2- سیستم پیشنهاد دهی را احیا می کند .

3- سینرژِی (جمع افزایی) سازمان آموزشی را بالا می برد.

4- افراد در نظام آموزشی فعال می شوند ، فعال می روند ، فعال بر می گردند و فعال می اندیشند .

5- احساس عزت نفس بالا می رود .

6- رضایت شغلی و حرفه ای و احساس تعلق به سیستم افزایش می یابد .

7- توانایی هضم و پذیرش در سازمان بالا می رود .

8- بحث انگیزش ، نوآوری، خلاقیت ، ابتکار و ابداع افزایش می یابد .

9- بحث تصمیم گیری و تصمیم سازی و کار آفرینی غنی تر می شود .

10- فشارهای روحی – روانی کاهش می یابد و استرس شغلی به حداقل می رسد .

11- احساس لذت از کار بالا می رود و حضور افراد سازمان بیشتر و غیبت ها کمتر می شود .

12- انزوای اجتماعی و نقش سایه ای کمتر می شود

13- تعارضات ، اختلافات ، تنش ها و اصطکاک ها کاسته می شود .

14- صدای مخالف به عنوان معاند شمرده نمی شود ؛ بلکه مخالف ، موافق است که در درجه اول دلسوز است .

15- نیاز به نظارت و کنترل مستقیم کاهش می یابد و افراد از سیستم خود کنترلی (slf –control) به خود پلیسی(self-police) بهره می گیرند .

16- آموزش ها به روز و غنی تر می شوند

17- بالندگی در محصول و برونداد بالا می رود .

18- فضای سالم شغلی و حرفه ای فراهم می شود .

19- سازمان از شرکت و تشتت به سمت وحدت و یگانگی حرکت می کند .

20- مدیریت و سازمان جزئی از زندگی افراد می شود که با آن احساس آرامش می کنند .

راه بندهای مشارکت

1- راه بندهای فرهنگی که شامل :

- نظام خودکامگی یا ارباب- رعیتی

- جهل و بیسوادی و محرومیت از دانشهای فنی و تخصصی

- شماری از هنجارهای اجتماعی

- خودخواهی و خود محوری

- نداشتن اعتماد به دیگران

- نبود کنجکاوی

- نبود همدلی

- نبود انعطاف ذهنی

- احساس حقارت

2- راه بندهای سازمانی که شامل :

- ساختارهای دیوان سالاری و هرمی بلند

- روابط رئیس – مرئوس و توزیع نابرابر اقتدار و اختیار سازمانی

- برنامه ریزی



تآثیر فرهنگ سازمانی بر مدیریت مشارکتی :

اجرای موثر یک سبک مدیریت مشارکتی توسط فرهنگ سازمانی صورت می گیرد و در نهایت به کمک عواملی مشخص می شود که با آن سازگارند

مشارکت در سازمان ممکن است به صورتهای مشارکت مستقیم و یا غیر مستقیم یا به صورت مشارکت اختیاری یا اجباری هم شکل بگیرد .

اجرا و پیاده سازی موفق مدیریت مشارکتی نیازمند عوامل گوناگونی است که همراه آن هستند . در این میان ، فرهنگی مناسب با ارزشهای معین که گروه – کاری اعتماد به پرسنل ، اهمیت آموزش و... را حمایت کند وجود دارد .

به علاوه فرهنگ نتیجه مجموعه ای از عوامل است که نقشی کلیدی در ایجاد آن ایفا می کند . بنابراین ، برای اینکه فرهنگ در راستای اجرای موفق مشارکت کفایت کند باید این عوامل با ارزشهای متناسب و منطبق این سبک مدیریت همراهی و تشریک مساعی کنند .

پایه گذاران یا مؤسسات شرکت همچون تاریخچه آن فرهنگی مناسب با مدیریت مشارکتی به وجود می آورند به شرط آن که ازآغاز کار شرکت ، ارزشهای مشارکتی پرورش یافته باشند . فرهنگ ملی که دارای ویژگیهایی چون فاصله قدرت پایین و کم ، احساس هویت گروهی ، جنبه های صفات و ویژگی های زنانه و دیدگاهی بلند مدت باشد در شکل گیری فرهنگ سازمانی منطبق با ارزشهای مشارکتی دخیل و مؤثر خواهد بود . در نهایت باید به این نکته اشاره شود که بعضی از صنایع نسبت به ارزشهای مشارکتی مستعد تر به نظر می رسند . در پایان به این نتیجه می رسیم که ، چنانچه عوامل تعیین کننده فرهنگ سازمانی، ارزشهای مدیریت مشارکتی را حمایت نکنند ، سازمان باید تغییر و تحول فرهنگی را در نظر گیرد یا کلا ایده مشارکت را فراموش کنند . مادامی که دو مفهوم فرهنگ موجود و ارزشهای مشارکتی ، ناسازگار هستند این راه باید جدا مورد مطالعه قرار گیرد .

هدفهای عمده مدیریت مشارکتی

مدیریت مشارکتی دو هدف عمده را دنبال می کند : نخست ، ارج نهادن به ارزش های انسانی و به یاری طلبیدن افرادی که به نوعی با سازمان در ارتباط اند . دوم ، رسیدن به هدف های از پیش تعیین شده به کمک همین افراد . این هدف ها بر چند اصل اساسی استوار است :

1- هر فرد عضو سازمانی جزئی از یک ماشین بزرگ به حساب نمی آید ، بلکه اسانی برخوردار از قدرت تفکر، هوش و استعداد و تجربه های گرانقدر است که هر گاه زمینه ها و شرایط مساعد فراهم شود ، می تواند همه چیز را به نفع خود و سازمان خود تغییر دهد .

2- هر کار لزوما به بهترین و مفیدترین حالت ممکن انجام نمی شود و بی تردید می توان هر کار معین را به گونه ای بهتر انجام داد و بهبود مستمر در انجام کار (continuous Improvement) به کمک اعضای مجموعه به صورت گروهی انجام می شود .

3- مشارکت کارکنان کمک می کند تا مدیریت از بسیاری کارهای جزئی آسوده شود و به کارهای اساسی بپردازد.

فلسفه و مبانی نظری مدیریت مشارکتی

1- نیاز انسان به احترام و برابری و اظهار وجود

2- حمایت و پشتیبانی انسان از نظرات و دستاوردهای خویش

3- کمال جوئی مستمر انسان (بهبود مستمر)

4- توسعه نیروی انسانی در فرآیند مشارکت

5- مشورت که مشارکت در عقول دیگران است

6- هدایت به بهترین تصمیم با داشتن نظرات بیشتر

7- امر به معروف و نهی از منکر

8- بهبود روابط انسانی بین مدیریت و کارکنان سازمان

پیش نیازهای مشارکت :

1- زمان بسنده برای مشارکت در اختیار باشد

2- بهره های احتمالی آن از زیانهای احتمالی آن بیشتر باشد.

3- به دلبستگی های کارکنان مربوط باشد.

4- کارکنان توانایی بسنده برای کار روی آن موضوع داشته باشند.

5- توانایی متقابل برای ارتباط فراهم باشد.

6- احساس بیم و خطر برای هیچ یک از طرفها وجود نداشته باشد.

7- در قلمرو آزادی شغلی باشد.

مشارکت کارکنان از طریق نظام پیشنهادات :

نظام مشارکت بر مبنای پیشنهادات کارکنان نظامی است بسیار ساده پژوهشهایی که ساشکین در پشتیبانی از اثر بخشی مشارکت از آنها یاد کرده و در کارخانه هارتون در شرکت وسترن الکتریک در سال 1930 انجام گرفت دست کم هفت دگرگونی در این آزمایشات دیده می شد:

1- کاری ساده تر با تنوعی کم تر

2- یک نظام پاداش

3- سرپرستی مشارکت جویانه و دلسوزانه

4- بکار گرفتن زمانهای راحت باشی

5- کاهش ساعات کار

6- بازخورد موثر

روند اجرای نظام پیشنهادات :

اجرای این سیستم در همه شرکتها یکسان نیست هر شرکتی با توجه به موقعیتی که دارد آن را طراحی می نماید .

1- بستر سازی برای استقرار این نظام : یعنی شرایطی که عبارتند از آگاهی و اطلاع رسانی مناسب بر کارکنان با برگزاری جلسات توجیهی و تشویق کارکنان و... را می توان بستر سازی کرد.

2- تعیین گروه (کمیته ) لازم است در این کمیته نمایندگانی از کارکنان و مدیران حضور داشته باشند با به صورت بروکراتیک باشد با مسایل و نیازهای کارکنان در اجرای پیشنهادات لحاظ گردد.

3- روش ارائه پیشنهاد : لازم است هر سازمانی بنا بر نیازهایش فرمهایی برای پیشنهادات طراحی کند و در قسمت ها و واحدها بگذارد.

4- روش بررسی پیشنهاد :پیشنهادات ارائه شده در این مرحله به وسیله کمیته بررسی می شود .

5- تعیین و پرداخت پاداش برای پیشنهاد دهندگان .

نتیجه گیری:

به رغم محدودیتهای گوناگون ، مشارکت به طور کلی کامیابی نمایانی در بر داشته است . مشارکت همه دشواریهای سازمانی نیست ، ولی تجربه بر سودمندی کلی آن اشاره دارد . درخواست کارکنان برای مشارکت یک هوس گذرا نیست . چنین می نماید که مشارکت در فرهنگ مردم آزاد سراسر جهان ریشه ژرف دارد ، و شاید که سائقی بنیادی در سرشت انسان است . مردم می خواهند بر آنچه بر آنان اثر می گذارد نوعی از نظارت داشته باشند . به دلیل اهمیتی که مشارکت دارد ، آن را باید نوعی از کارکرد دانست که رهبران سازمانی باید بدان توجه دوربرد معطوف دارند . مشارکت وسیله ای برای گستردن نوعی از روشهای انسانی مورد نیاز در کار است . مشارکت در عمل چنان کامیاب بوده است که به طور گسترده در بیشتر کشورهای پیشرفته جهان پذیرش بسیار یافته است .

خدمات مشاوره ای به شکل مؤثر نقش زیادی در کاهش مشکلات روحی و روانی کارکنان دارد و بستر و زمینه های لازم برای توسعه یافتگی و پیشرفت سازمان را فراهم می کند . زمانی که کارکنان از تخصص های لازم برخوردار باشند ، اما ذهن و فکر آنان به دلیل مسائل روحی و روانی و نارضایتی شغلی ، درگیر کار نشود کارایی لازم را نخواهد داشت . مشاوره های مربوط به یکپارچه سازی و پذیرش موجب پرورش دادن و پیشرفت کارکنان و پیشرفتهای گروهی از طریق اجتماع مناسب اعضای جدید سازمان یا نیروهایی که بعد از یک غیبت طولانی بازگشته اند می شود . مشاوره های تخصصی (شخصی) به منظور کمک کردن به کارکنان برای حل مشکلاتشان یا به منظور ارجاع دادن آنها به کسانی که می توانند در حل مشکلات به آنها کمک می کنند و پس از انجام پیگیریهای لازم برای حصول اطمینان از انجام کمک به کارمندان است .

راهنمائیها و مشاوره های شخصی با هدف راهنمایی و هدایت زیردستان برای پیشرفتهای حرفه ای و آگاه کردن آنها از فرصت های لازم برای خدمات آتی انجام می گیرد.

مدیرانی که در سازمان ها و یا شرکت ها یا کارخانه ها نظام مشارکت را به بهترین نحو اجرا نموده و کیفیت را به بالاترین سطح خود ارتقا داده باشند نیز مشمول پاداش مناسب و مطلوب می گردند .

در نظام مشارکت از طریق پیشنهادات اولین و مهم ترین وظیفه مدیر انتخاب بهترین و مناسب ترین پیشنهادات است و این وظیفه را نیز مشخصا انجام نخواهد داد بلکه جهت این امر نیز نظام ارزیابی و بررسی پیشنهادات به وجود خواهد آمد و در نهایت تصویب نهایی پیشنهادات را خود بر عهده خواهد گرفت .

برای این که این نظام بتواند با موفقیت انجام شود پیشنهادهایی را در زیر بیان می کنیم مدیران با به کارگیری آن بتوانند به اهدا ف سازمان دست یابند:

1-حتما در طراحی این نظام مدیران علاوه بر جنبه های مادی به جنبه های روانی افراد نیز توجه لازم را مبذول دارند

2- زمینه بیشتر برای پیشنهادها و مشارکت کارکنان را فراهم سازند و انگیزه لازم را برای افراد فراهم آورند تا افراد بتوانند مشارکت بیشتری داشته باشند.

3- به نظرات و پیشنهادات افراد احترام بگذارند.

4- یک جو صمیمی و همکاری توام با اعتماد و احترام متقابل بین طرفین ایجاد شود.

5- مشارکت باید طوری طراحی گردد که باعث بهبود مسئله شود باعث جدل بیهوده نشود.

به امید روزی که تمام سازمان های کشورمان با به کارگیری صحیح مدیریتی مشارکت کارکنان از طریق نظام پیشنهادات البته با استفاده از مدیریتی که مبتنی بر مدیریت اسلامی باشد بتوانند به رضایت کامل هر دو طرف (هم کارمند و هم کارفرما) برسند.



مدیریت مشارکتی

از مهمترین مؤلفه های مدیریت مشارکتی در مدرسه

مدیر می تواند :

1- تفویض اختیار

2- انعطاف پذیر باشید به عنوان مدیر

3- اشاعۀ روحیه مسئولیت پذیری

4- به دنبال شرایط مشارکت باشد یکی از زیر ساخت های مدیریت مشارکتی نظام پیشنهادات است .

نویسندگان :
"اعضا منصوری - محجوب - رنجبر- کتابدار"
یادداشت ها
  1. دخالت و درگیر شدن مردم در فراگردهای اقتصادی ، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی که بر سرنوشت آنان اثر می گذارد
  2. یک درگیری ذهنی و عاطفی اشخاص در موقعیت های گروهی است که آنان را بر می انگیزد تا برای دستیابی به هدف های گروهی ، یکدیگر را یاری دهند و مسئولیت پذیر شوند
  3. ایده های سازمان یافته در مورد نحوه ی مدیریت یک مؤسسه اقتصادی مدرن و مترقی می باشد
  4. مشارکت یک درگیری ذهنی و عاطفی اشخاص در موقعیت های گروهی است که آنان را بر می انگیزد تا برای دستیابی به هدفهای گروهی یاری دهند و در مسئولیت کار شریک شوند .
  5. 1- سهیم کردن مردم در قدرت و اختیار

    2- راه دادن به مردم به نظارت بر سرنوشت خویش

    3- بازگشودن فرصتهای پیشرفت به روی مردم ((رده های زیرین جامعه
مقاله قبلی >> برترين ابزارهاي مديريتي در سال 2008 مقايسه الگوهاي بلوغ مديريت دانش << مقاله بعدی
ترک بک
  • آدرس: http://www.modiriran.ir/modules/article/view.article.php/c1/608
  • ترک بک: http://www.modiriran.ir/modules/article/trackback.php/608

اگر می خواهید مطالب و رخدادهای روز مدیریتی را در ایمیل خود دریافت نمایید ، کافیست با وارد کردن ایمیل خود به "جامعه مجازی مدیران ایران" بپیوندید :

Email: اطلاعات بیشتر
رای
10987654321
API: RSS | RDF | ATOM
Copyright© mafakheri & پايگاه جامع اطلاع رسانی مديران ايران
بی‌شک دیدگاه هر کس نشانه‌ی تفکر اوست، ما در برابر نظر دیگران مسئول نیستیم
مقالات